دیوان شمس یا دیوان کبیر شامل غزلیّات شورانگیزی‌ست که از طبع فیّاض شاعر عارف و بلند پایهٔ قرن هفتم، مولانا جلال‌الدّین محمّد بلخی (رومی) تراویده‌است. (صفحهٔ اوّل غزلیّات شورانگیز شمس تبریزی) دیوان بلندنام غزلیّات شمس را دریایی دانسته‌اند لب‌ریز از حرکت و هیجان که در زیر ظاهری زیبا و آرامش‌زا سرشار است از شور همیشگی حیات و تلاش تمام‌ناشدنی زندگی است

 مولوی خطاب به خویش چنین سروده ‌است

هوسی است در سر من که سر بشر ندارد		من از این هوس چنانم که ز خود خبر ندارم
دو هزار ملک بخشد شه عشق هر زمانی		من از او به جـز جمالش طلـبی دگــر ندارم

و

عشق از ازل است و تاابد خواهدبود		جـــو یـنـده عشـق بی‌عــدد خـواهـدبـود
فــردا کــه قـیـامـت آشــکارا گــردد		هرکس که نه عاشق است رد خواهد بود